بیماری‌های آوندی و قارچی، عامل شماره یک مرگ تدریجی شاخه‌ها در ایران هستند. این میکروارگانیسم‌ها با انسداد آوندهای آبکش و چوبی، مانع از رسیدن شیره گیاهی به سرشاخه‌ها می‌شوند.

۱. قارچ ماسکاردین یا سرخشکیدگی پسته (Paecilomyces variotii) 🍄

این قارچ یکی از مخرب‌ترین عوامل در باغات ایران است.

نحوه عملکرد: قارچ از محل زخم‌ها (هرس، تگرگ یا نیش حشرات) وارد شده و در دمای بالا (تیر و مرداد) به سرعت تکثیر می‌شود.

علائم: خشکیدگی از نوک شاخه شروع شده و به سمت پایین حرکت می‌کند. اگر پوست شاخه را بکنید، بافت زیرین به رنگ قهوه‌ای تیره یا سیاه درآمده و گاهی پودر تیره رنگی زیر پوست دیده می‌شود.

شرایط تشدید: گرما و خشکی شدید هوا و ضعف درخت.

۲. بیماری ماسوره پسته (Nematospora coryli) 🧶

این بیماری یک همکاری شوم بین حشره (سن) و قارچ است.

مکانیزم: سن‌های پسته ناقل این قارچ هستند. با نیش زدن شاخه‌های جوان و میوه‌ها، قارچ را تزریق می‌کنند.

علائم: علاوه بر خشک شدن سرشاخه‌های حامل میوه، دانه‌های پسته دچار حالت لکه‌دار و پشمکی در داخل مغز می‌شوند.

۳. خشکیدگی سیتوسپورایی و شانکرها 🧬

شانکرها باعث فرو رفتگی و مردگی پوست درخت می‌شوند. وقتی شانکر دور تا دور یک شاخه را بگیرد، تمام بخش‌های بالایی آن شاخه به دلیل قطع ارتباط آوندی، در عرض چند روز خشک می‌شوند.