آلودگی هوا فقط زمین و انسان را تحت تأثیر قرار نمی‌دهد؛ بلکه بر رفتار و رشد ابرها، به‌ویژه ابرهای کومولونیمبوس نیز اثر قابل‌توجهی دارد. این ابرها، که منشأ بارش‌های شدید، رعدوبرق و تگرگ هستند، به تغییرات جزئی در ترکیب ذرات معلق و رطوبت هوا بسیار حساس‌اند.

🧪 ۱. افزایش هسته‌های میعان

در هوای آلوده، ذرات ریز معلقی مانند دود، گردوغبار، سولفات‌ها و دوده‌های صنعتی نقش «هسته‌های میعان» (CCN) را ایفا می‌کنند. وقتی رطوبت هوا بالا باشد، بخار آب روی این ذرات می‌نشیند و قطرات کوچک آب تشکیل می‌دهد.
🔹 هرچه تعداد این ذرات بیشتر باشد، تعداد قطرات ابر نیز زیادتر اما اندازه‌ی آن‌ها کوچک‌تر می‌شود.

نتیجه؟ ☁️
ابر شکل می‌گیرد، اما قطرات آن دیرتر به هم می‌پیوندند و بارش را به‌تأخیر می‌اندازد. در عوض، ابر فرصت رشد عمودی بیشتری پیدا می‌کند.

⚡ ۲. رشد عمودی شدیدتر ابر

وقتی قطرات کوچک‌تر باشند، به‌سادگی توسط جریان‌های صعودی درون ابر بالا می‌روند و به لایه‌های سردتر جو می‌رسند. در اینجا یخ می‌زنند و باعث رشد بیشتر ابر در ارتفاع می‌شوند.
به همین دلیل در مناطق آلوده معمولاً ابرهای کومولونیمبوس بلندتر و پرانرژی‌تر هستند و احتمال وقوع رعدوبرق، تگرگ یا طوفان‌های شدید بیشتر می‌شود.

🌩 ۳. افزایش احتمال تگرگ

وجود ذرات آلاینده باعث افزایش تعداد هسته‌های یخ درون ابر می‌شود. وقتی تعداد زیادی هسته یخ کوچک تشکیل شود، رقابت برای بخار آب شدت می‌گیرد و بعضی از آن‌ها به‌سرعت رشد می‌کنند. این فرایند می‌تواند تشکیل تگرگ‌های درشت‌تر را تسهیل کند.
🔹 درواقع، آلودگی هوا می‌تواند به‌طور غیرمستقیم شدت و اندازه‌ی تگرگ را افزایش دهد.

🌧 ۴. تأثیر بر بارش نهایی

از طرف دیگر، چون قطرات کوچک‌تر دیرتر به هم می‌چسبند، ممکن است بخش زیادی از رطوبت ابر قبل از بارش، تبخیر شود.
بنابراین در برخی مناطق آلوده، با وجود رشد زیاد ابر، مقدار بارش کمتر ولی شدت طوفان بیشتر است — یعنی انرژی در ابر جمع می‌شود اما بارندگی متعادل ایجاد نمی‌شود.

🌍 ۵. نتیجه کلی

آلودگی هوا، برخلاف تصور عمومی، همیشه باعث کاهش ابر نمی‌شود؛ گاهی حتی رشد ابرهای کومولونیمبوس را تقویت می‌کند. اما این رشد، رشد «خطرناک» است — چون به‌جای بارش آرام، احتمال بروز رعدوبرق، صاعقه و تگرگ‌های سنگین‌تر را بالا می‌برد.
به همین دلیل در شهرهای صنعتی و نواحی اطراف کارخانه‌ها، معمولاً وقوع طوفان‌های تندری شدیدتر گزارش می‌شود.